Jak być asertywnym?

Termin asertywność zyskał dużą popularność i niestety bywa bardzo często nadużywany. Umiejętność bycia asertywnym pozwala komunikować się w sposób szczery i pozbawiony agresji, ukazujący szacunek do drugiej osoby.
Poniżej przedstawiam cztery podstawowe rodzaje komunikacji międzyludzkiej. Spróbuj zidentyfikować się z którymś z nich.
1.Zachowanie bierne – często związane ze strachem przed zranieniem uczuć drugiej osoby, z zadowalaniem innych oraz troską o szukanie harmonijnych relacji z innymi kosztem własnej integralności. Często osoba, zachowująca się w ten sposób,  przez krótką chwilę zostaje doceniona w grupie, ponieważ pasuje do jej planów i zamierzeń. Po ich wypełnieniu staje się niezauważana, ponieważ tak naprawdę nikt nie wie,  jaka jest, ani czego oczekuje od innych. Jeśli wyrażamy siebie w sposób przepraszający, bez wiary w siebie, usuwając się w cień, inni lekceważą nas. Zachowanie bierne nie pozwala zaangażować się i zwykle skutkuje tym, że to inni podejmują za nas decyzje.
2.Zachowanie biernie-agresywne – obwinianie innych jest kluczem do takiego zachowania. Jest to forma manipulacji, opierająca się na odgrywaniu męczennika, po to, aby inna osoba czuła się winna. Jest to sposób zakamuflowanego sabotażu, zaprzeczenia oraz pozostawania przy swoim bez ponoszenia odpowiedzialności za uczucia i występki.
3.Zachowanie agresywne – dotyczy egocentrycznych, nieliczących się z innymi, egoistycznych zachowań. Osoba koncentruje się wyłącznie na swoich racjach, potrzebach i uczuciach, zaniedbując potrzeby innej osoby. Może wiązać się ze stawianiem wymagań, pogróżkami, manipulacją, a wszystko to ukryte pod uwodzicielską fasadą uroku. Wyrachowanie, często związane z autokreacją i potrzebą zachowania odpowiedniego statusu i przewagi.
4.Zachowanie asertywne – dotyczy komunikowania się w sposób jasny, uczciwy i jednoznaczny, zachowując szacunek do samych siebie, respektujący nasze prawa, potrzeby oraz uczucia, jak również prawa, potrzeby i uczucia innej osoby.

Jeśli jesteś szczery wobec siebie i czujesz się z tym komfortowo oznacza to, że potrafisz:
– wyrażać swoje opinie jednocześnie szanując opinie innych,
– otwarcie wyrażać złość i irytację,
– odmówić na prośbę,
– często zabierać głos w małej grupie,
– skarżyć się,
– krytykować bez poczucia wyrzutów sumienia i dyskomfortu,
– patrzeć na ludzi, kiedy mówisz do nich,
– przepraszać, tylko kiedy jest to uzasadnione,
– poprosić o pomoc,
– wyrażać otwarcie uczucia.

  Sprawdź – którym typem jesteś?
•    Jeśli ktoś pyta cię o opinię lub co chciałbyś robić, odpowiadasz często: „Nie wiem”? – Bierny.
•    Kiedy jesteś na kogoś zły, blokujesz złe emocje? Milczysz? Opuszczasz pomieszczenie?  – Biernie-agresywny.
•    Trzaskasz drzwiami, szufladami, oknami? – Biernie-agresywny.
•    Czy jeśli twoje uczucia zostaną zranione, robisz sarkastyczne uwagi? – Biernie-agresywny.
•    Czy używasz humoru, żeby zmienić swoje uczucia? – Biernie-agresywny.
•    Czy mówisz każdemu poza osobą, na którą jesteś zdenerwowany o tym, co czujesz? – Biernie-agresywny.
•    Czy powstrzymujesz uczucia i wybuchasz płaczem w samotności, a kiedy ktoś spyta „Czy stało się coś złego?”, odpowiadasz „Nic”? – Bierny.
•    Czy atakujesz osobę w związku ze swoim gniewem, tak długo, aż i ona przestanie nad sobą panować? – Agresywny.

Jak zdefiniować asertywność?
Jeśli odpowiedziałeś na któreś z powyższych pytań pozytywnie, jest prawdopodobne, że nie zawsze potrafisz być asertywny.
Wiąże się ona z byciem autentycznym, bezpośrednim, prostolinijnym podczas mówienia o swoich odczuciach, jednocześnie zachowując szacunek do innych osób. Masz prawo być na kogoś zły, ale pamiętaj, aby ważyć swoje słowa.
Pierwszą rzeczą, jaką powinieneś zrobić jest przeanalizowanie swoich myśli zaraz po zdarzeniu. Czy zostało zrobione to specjalnie? Jakie są fakty, które potwierdzają to? Następną kwestią, na którą warto zwrócić uwagę jest refleksja  nad swoimi uczuciami. Co dokładnie czujesz? Poniżej znajduje się podstawowa lista czynności, od których powinieneś zacząć:
Strach, złość, wina, smutek, pustka czy zranienie…
Teraz, musisz zebrać myśli. Dla wielu osób jest pomocne, jeśli spiszą wcześniej to, co chcą powiedzieć. Upewnij się, że jest dla ciebie jasne, czego oczekujesz i jaką treść zamierzasz przekazać drugiej osobie. Jest niezwykle trudno rozmawiać w sposób dyplomatyczny,  kiedy jesteśmy zranieni i źli na kogoś.

Spróbuj użyć prostej zasady asertywności:
Czuję (wpisz uczucie), kiedy ty (opisz zachowanie), ponieważ (opisz, jaki wpływ zachowanie tej osoby miało na ciebie)
Mniej efektywną metodą byłoby powiedzenie: „Jesteś draniem, wkurzasz mnie, ponieważ czuję się naprawdę źle, kiedy tak się zachowujesz”.
Zamiast tego spróbuj: „Poczułem się zraniony, kiedy nie zadzwoniłeś, aby poinformować mnie, że spóźnisz się na obiad. Oznacza to, że nie liczysz się ze mną”.
Mam nadzieję, że widzisz różnicę pomiędzy dwiema wypowiedziami. Są one nieco przerysowane. Mimo że pierwszy wzorzec pomógłby wyładować złość, nie przyniósłby zmiany w zachowaniu. Drugie zdanie w uczciwy sposób ukazuje uczucia osoby mówiącej i ma odpowiedni ton.

Pamiętaj, że jeśli przez długi czas nie byłeś asertywny podczas komunikowania się z innymi, zajmie im trochę czasu zanim zauważą zmianę. Bądź cierpliwy i trzymaj się swojego planu. Rezultaty z pewnością cię zaskoczą.
Istotne jest, by nie osądzać i nie oceniać zachowania innej osoby. Nie generalizuj, używając słów: zawsze, nigdy, za każdym razem. Na przykład:
„Nigdy mnie nie słuchasz! Jesteś taki samolubny!” – w ten sposób nie przekazujesz, jak ty się czujesz, tylko generalizujesz i oceniasz. Bardziej efektywne byłoby stwierdzenie: „ Czuję się poniżony, kiedy mówię do ciebie, a ty czytasz gazetę. Wydaje mi się, że mnie nie słuchasz”. Nawet jeśli osoba zaprzeczy – pamiętaj, aby bronić swoich racji. Potem możesz poprosić – „OK, wiem teraz, że mnie słuchasz, czy możesz mi powiedzieć, kiedy będzie odpowiedni czas na rozmowę i będziesz patrzeć na mnie podczas rozmowy?”. Pamiętaj, aby wyrazić wdzięczność, kiedy uzyskasz pożądaną odpowiedź. Powiedź, ze doceniasz, że cię słucha i ze jest to ważne dla ciebie.

Kiedy to robisz, patrz prosto w oczy rozmówcy, stój przodem w komfortowej odległości, przybierz pozycję otwartą (nie z założonymi rękami!). Postaraj się panować nad językiem ciała i mimiki twarzy. Jeśli jesteś zły, nie uśmiechaj się. Mów odpowiednim tonem. Oddychaj. Powiedź zdanie i poczekaj. Jeśli panuje milczenie, mów dalej. Daj czas osobie słuchającej na przetrawienie tego, co powiedziałeś i na odpowiedź. Wykonałeś swoje zadanie. Jesteś gotowy na wysłuchanie racji drugiej strony.

Umiejętność słuchania jest kluczem do bycia asertywnym. Jeśli chcesz być traktowany z szacunkiem, musisz traktować innych tak samo. Pozwól im wyrazić swoje zdanie. Często ludzie bronią się, tłumaczą, kiedy komentuje ich zachowanie. To normalne. Nie daj się zwieść. Pamiętaj o swoich racjach i trzymaj się ich. Możesz powiedzieć: „Rozumiem, ze trudno jest ci tego słuchać, ale chce upewnić się że mnie rozumiesz” – i powtórz swoje stwierdzenie. Pamiętaj, że reakcja innych, nie neguje twoich uczuć. Twoje uczucia są wyłącznie twoimi uczuciami. Są one zupełnie odrębne od uczuć rozmówcy i jedyne w swoim rodzaju. Zadawaj pytania w celu wyjaśnienia wątpliwości. Nie zmieniaj tematu. Nie dodawaj innych drażliwych punktów. Nie przypominaj o innym podobnym wypadku. Nie dolewaj oliwy do ognia!

Pamiętaj również, że ludzie nie zawsze mówią i robią to, czego od nich oczekujemy. Nie mamy na to wpływu. Głównym zamierzeniem jest określenie własnych uczuć i przedstawienie ich w taki sposób, abyśmy czuli się lepiej. Jesteś jedyną osobą, która może wpłynąć na swój stan emocjonalny. Warto przytoczyć słowa Eleanor Roosevelt: „Nikt nie może sprawić, ze poczujesz się gorszy bez twojego pozwolenia”.

Czy wiesz, że możesz wykazać się asertywnością również, kiedy ktoś zrobi coś, co ci się spodoba lub docenisz jego inicjatywę? Pamiętaj, że pozytywne wzmacnianie jest świetnym sposobem, aby pożądane zachowania powtórzyły się. Są one bardzo ważne w każdej relacji. Łatwiej jest skoncentrować się na czymś negatywnym. Pomyśl jednak, jaki rodzaj relacji kultywujesz skoro widzisz tylko to, co złe?
Nie jesteś przekonany? Ustal mniejsze cele i zacznij je praktykować. Spróbuj być asertywnym w stosunku do przyjaciół i znajomych. Z czasem zobaczysz efekty. Jednym z nich będzie lepsze samopoczucie w związku z podwyższeniem własnej wartości.
Zamieść swój komentarz i zapisz się na darmową konsultację. Klikając w Konsultacja w prawym dolnym rogu możesz od razu wybrać dzień i godzinę. Zapraszam.

baner_coachingskype - Kopia

Zostaw komentarz