Słoń i jeździec

Jak to jest, że mimo iż wiesz, że palenie i niezdrowe odżywianie są złe dla twojego zdrowia, kondycji fizycznej i długości życia i naprawdę bardzo chcesz się z tym skończyć, nie potrafisz zmienić swojego zachowania, zmienić się. Zmiana jest trudna, można powiedzieć. Jednak przecież często wprowadzasz do swojego życia zmiany o wiele większego kalibru – zakładasz rodzinę, czy kończysz studia i zaczynasz pracę. Twoje życie zmienia się w o wiele większym zakresie, przy którym palenie czy dieta wydają się mało znaczącymi szczegółami. Nie mówiąc już o takich błahostkach jak ciągłe gubienie kluczyków do auta czy rozrzucanie ubrań po całym mieszkaniu.

 Bracia Heath uważają, że za wszystko odpowiedzialna jest sytuacja. Zakończenie edukacji i rozpoczęcie pracy jest stosunkowo proste, dlatego, że robią to też wszyscy twoi znajomi. Odwrotny przykład: alkoholikowi, nawet jeśli bardzo tego chce, trudno będzie rozwiązać problem alkoholowy mimo terapii, jeśli w jego domu spożywa się alkohol, jego znajomi piją itd. Jemu nie sprzyja sytuacja.

Ponadto, często wydaje nam się, że do przeprowadzenia zmiany konieczna jest nam wolna wola. Profesor psychologii, Jonathan Haidt, ukuł obraz Słonia i Jeźdźca. Słoń to wielkie zwierzę, nieobliczalne, dzikie i leniwe. Symbolizuje ono naszą nieświadomość. Jeździec zaś to mały, wątły Hindus, który symbolizuje naszą świadomość, wolną wolę. Przez chwilę może mu się udać utrzymać Słonia w ryzach i kierować tam, gdzie chce iść, ale po chwili jego siły się wyczerpują i Słoń znowu idzie w samowolnie obranym kierunku.

O tym, że siły naszej woli autentycznie się wyczerpują, świadczy chociażby pewien eksperyment. Ochotników podzielono na dwie grupy i przykazano im, żeby na trzy godziny przed badaniem nic nie jedli. Oczekując na badanie zebrali się w sali, na środku której stały dwie miski: jedna pełna rzodkiewek, druga pysznych i pachnących czekoladowych ciasteczek. Członkowie jednej grupy mogli jeść rzodkiewki, ale nie ciastka, a drugiej ciastka, ale nie rzodkiewki. Następnie kazano im rozwiązywać zadanie matematyczne, które nie miało rozwiązania, podczas gdy naukowcy mierzyli czas, po jakim ochotnicy poddawali się. Okazało się, że ci, którzy mogli jeść ciasteczka pracowali nad zadaniem o 50% dłużej. Ci zaś, którzy jedli rzodkiewki, musieli wykorzystać tyle siły woli, by oprzeć się ciasteczkom, że nie pozostało im już siły na pracę nad rozwiązaniem skomplikowane zadania.

Oznacza to, że naszą siłę woli musimy szanować i zdawać sobie sprawę jej wątłych zasobów. Lepiej w takim razie kierować Słoniem. Nasza podświadomość kieruje się bardzo prostymi prawami: zrobi wszystko, żeby przetrwać a w następnej kolejności, żeby zapewnić sobie przyjemność. Dlatego Słoń zjada wszystko, co napotka na swojej drodze, mimo że Jeździec doskonale zdaje sobie sprawę, że szkodzi własnemu zdrowiu. Słoń nigdy nie zrozumie intelektualnych pobudek, ale rozumie za to system przyjemności i przykrości.

Dlatego, żeby zaprząc go do pracy musimy pokazać mu, jak wiele zyska. Odchudzając się, nie można myśleć „nie chcę brzydko wyglądać”, ale wyobrażać sobie najplastyczniej jak tylko to możliwe własny sukces – zgrabne ciało, ładnie leżące ubrania itp.

Jeździec musi pewnie prowadzić Słonia, czyli wiedzieć dokładnie gdzie iść. Ogólnikowe stwierdzenia typu „chcę być szczęśliwszy”, „chcę odnosić więcej sukcesów” nie zdadzą egzaminu, bo Słoń ich nie zrozumie, a i Jeźdźcowi tak naprawdę niewiele mówią. Zamiast mówić sobie „chcę zdrowiej się odżywiać” mów „następnym razem, gdy będę mieć ochotę na coś słodkiego, sięgnę po owoc, nie czekoladę”.   

Pamiętaj, im większa zmiana, tym większy opór Słonia. Dlatego wyznaczaj sobie małe cele, planuj je krok po kroku i zajmuj się jedną sprawą na raz.

Zamieść swój komentarz i zapisz się na darmową konsultację. Klikając w Konsultacja w prawym dolnym rogu możesz od razu wybrać dzień i godzinę. Zapraszam.

baner_coachingskype - Kopia

Zostaw komentarz